درباره عبارت "روابط عمومی"

من در این یادداشت دنبال پاسخ نمی گردم ولی بد نیست تغییری در محیط اطرافمان یعنی همان جایی که عمر مفیدمان را در آنجا سپری می کنیم بدهیم باقی جامعه پیشکش.

 شاید مقصر اصلی  خود عبارت "روابط عمومی" باشد. اصلا اصطلاح "روابط عمومی" واژه بی مسمایی است و عینا ترجمه شده دو کلمه Public Relations است. مثلا کلمه "عمومی" باعث شده برخی از مدیران سازمان، این ادارات را واحد "امور عمومی" یا public affairs  نامگذاری کنند و به دنبال آن هر کسی هر کاری که روی زمین بماند را وظیفه روابط عمومی می داند. البته اکنون هم در بسیاری از سازمانها همین تصور نسبت به روابط عمومی ها وجود دارد که هرجا کم آورده اند بگویند "این وظیفه روابط عمومی است!"

بعضی از کارکنان روابط عمومی اصلا میلی ندارند بگویند در روابط عمومی کار می کنند. برخی می گویند در بخش ارتباطات کار می کنیم برخی دیگر با تاکید بر اینکه در اداره روابط عمومی و "بین الملل" کار می کنند سعی دارند بی کلاسی روابط عمومی را با کلاس بین الملل ارتقا بخشند! حتی برخی از دانشجویان این رشته هم  همین اعتقاد را دارند و ترجیح می دهند بگویند ارتباطات می خوانیم.

حال اینکه این "عمومی" معنایش مثل تلفن عمومی نیست که به همه یک نوع سرویس بدهد بلکه روابط عمومی، از طرفی زائیده تفکر برقراری ارتباط با کارکنان ومدیران سازمان و از طرف دیگر، برقراری ارتباط با رسانه ها و مخاطبان سازمان است.

فرصت های تغییر

ولی باید چاره اساسی اندیشید. به نظر من، این سه سمیناری که امسال با موضوع روابط عمومی برگزارشد و نام روابط عمومی را با یک "تفکر علمی" در جامعه مطرح کرد از گامهای بسیار خوب برای تغییر این تفکر قدیمی بوده است.

ثانیا فن آوری اطلاعات و استفاده از ابزارهای نوین اطلاع رسانی همچون اینترنت نیز در تغییر این چهره بسیار تاثیر دارد. در جامعه ای که "اطلاعات" کالای  اصلی است و از این رو، این جامعه را "جامعه اطلاعاتی" نامیده اند پس یک رکن ماجرا روابط عمومی ها هستند. این همان فرصتی است که روابط عمومی ها، در صورت از دست دادن، آن را به تهدید تبدیل می کنند.

در سال آينده ميلادی، پخش برنامه به چندين زبان غير انگليسی از مجموعه سرويس جهانی بی بی سی متوقف می شود. در عين حال همين تحولات در ساختار و اولويت های بی بی سی به معنای گسترش در برخی بخش های ديگر بوده است. تاسيس تلويزيون عرب زبان در سال 2007 ميلادی می تواند نشانی از تغيير اولويت های سرويس جهانی بی بی سی باشد.

براي پاسخ به اين سوال بد نيست يك سري به اين وبلاگ بزنيد تا با روش آن كمي آشنا شويد.

نمونه: کار عملی روزنامه نگارى در چند دانشگاه
در دانشگاههائى از قبيل دانشگاه ميسورى و دانشگاه برايهام يانگ، دانشجويان تجربه خود را از طريق توليد و گزارش براى يک ايستگاه تلويزيونى خبرهاى روزانه به دست مى آورند. بيشتر برنامه هاى روزنامه نگارى مربوط به راديو و تلويزيون نيز دانشجويان را موظف مى کند حداقل يک دوره دستيارى در اتاق خبر را بگذرانند که به آنها کمک مى کند در اين زمينه تماس هائى را ايجاد کرده و نيز سابقه اى را به دست آورند که به نظر تخصصى مى رسد.
در دوره فوق ليسانس روزنامه نگارى در دانشگاه کلمبيا، دانشجويان براى يک دوره ده ماهه عملى بيش از ٣٠،٠٠٠ دلار مى پردازند و بيشتر آنها بر اين عقيده اند که اين برنامه ارزش پول پرداختى را دارد.
در ده سال گذشته ايستگاه هاى تلويزيونى محلى در ايالات متحده به نحو روز افزونى تعداد ساعات اخبار روزانه خود را افزايش داده اند، اما بيشتر آنها به همان نسبت از کارمندان بيشترى برخوردار نبوده اند.

توصیه 1 : گزارش هائى را براى بيش از يک رسانه تهيه کنید
کاميلا گرانت از دانشگاه ايالتى جورجياى غربى مى گويد او اکنون دانشجويانش را موظف مى کند که گزارش هائى را براى بيش از يک رسانه تهيه کنند زيرا مشاهده کرده که چگونه ايستگاه ميزبان او KMOL-TV در سان آنتونيو در تگزاس اصرار داشت که گزارشگران آن هر روزه براى وب سایت اين ايستگاه مطلب تهيه کنند.

توصیه 2 : سرعت در نوشتن مطلب و ارائه گزارش
دچ هوگات از دانشگاه هاردينگ نيز هنگامى که از دوره برنامه ريزى اتاق خبر برگشت تصميم گرفت بيش از پيش از دانشجويان خود توقع داشته باشد. او گفت:" مطلب مهمى که مى خواهم با دانشجويانم مورد تاکيد قرار دهم سرعتى است که طى آن لازم است مطالب نوشته و گزارش شود." البته آموزش روزنامه نگاران جوان براى تندتر کار کردن تنها آن مقدار کارى را که توليد مى کنند افزايش مى دهد و نه کيفيت آن را. 

چند نکته پیرامون اخلاق روزنامه نگارى و حقوق
آنها همچنين به تعليماتى در رابطه با اخلاق روزنامه نگارى و حقوق نيازمند اند. لازم است به آنها تمريناتى در رابطه با قضاوت خوب خبرى و روياروئى با تصميمات مشکل با ضرب الاجل ها داده شود.
* آيا لازم است آنها صحنه هاى دلخراش يک جنايت را نشان دهند؟
* آيا آنها بايد اخبار را با آخرين خبر و داستان بسيار ديدنى که اهميتى ندارد يا کم اهميت است آغاز کنند؟
* لازم است که قادر باشند نکات ناپيداى يک داستان را تشخيص دهند و بدانند براى پر کردن اين قسمت ها به کجا مراجعه کنند و چه سؤالاتى بپرسند.
* لازم است آنها جغرافيا و تاريخ بياموزند زيرا مديران خبر طالب متفکران خوب هستند و نه کسانى که به اصطلاح فقط دکمه فشار دهند.

آزمون از کارکنان رسانه
دن وايزر در ايستگاه تلويزيونى KCRA در ساکرامنتو در ايالت کاليفرنيا از کارکنان بالقوه جديد خود مى خواهد متوسط شاخص صنعتى داوجونز را تعريف کند و متوجه مى شود که بيشتر آنها حتى حدود آن را نمى دانند.
شان کندى مدير خبرى ايستگاه تلويزيونى KTAL در شريو پورت ايالت لوئيزيانا مى گويد يکى از سؤالات دلخواهش در رابطه با کارمندان احتمالى اين است: جيمز دين، جيمى دين و جان دين چه کسانى هستند؟ (جواب: به ترتيب عبارتند از يک ستاره سينما، يک خواننده و يکى از چهره هاى واتر گيت.)

آموزش روزنامه نگاران: در حین خدمت یا دوران تحصیل؟
ژورناليست هاى آينده راديو تلويزيون لازم است اين چيزها را در مدرسه بياموزند زيرا اغلب اين تنها تعليمات رسمى است که دريافت مى کنند. از روزنامه نگاران ايالات متحده خواسته نمى شود که براى ادامه کار خود دوره هاى ممتد آموزشى ببينند، و تعداد کمى از سازمان هاى خبرى ايالات متحده دوره هاى آموزشى را براى کارمندان شاغل خود عرضه مى کنند. بيش از نيمى از روزنامه نگاران مورد سؤال در يک بررسى اخير که توسط شوراى رؤساى سازمان هاى ژورناليسم ملى به عمل آمد، اظهار داشتند که هيچ دوره تعليماتى نداشتند.  

چه آموزش هایی مهم تر است؟
فقدان تعليمات حرفه اى مداوم به بارزترين صورت در مورد خبر نگاران ايستگاههاى تلويزيون محلى به چشم مى خورد. بررسى فوق نشان داد که ٨١ درصد خبر نگاران اظهار داشتند دوره هاى آموزشی در رابطه با اخلاق و ارزش هاى روزنامه نگارى مهم است. اما تنها ٣٣ درصد آن را ديده اند. بيشتر از نيمى (۵٤ درصد) خبرنگاران تلويزيونى اظهار داشتند که در رابطه با محتويات يا زمينه هاى پوششى بخصوص به تعليمات نياز دارند. اما تنها ١٣درصد گفته اند که از آن تعليمات برخوردار بوده اند.
مسئولين خبرى كه در اين بررسى مورد سوال قرار گرفتند، تصديق كردند كه آنها بايد تعليمات بيشترى براى كارمندان خود فراهم سازنند، اما اظهار داشتند كه پول يا وقت چنين كارى را در اختيار ندارند. بورلى كيز، مدير بررسى ميگويد: "اگر چه سازمانهاى خبرى در حرفه اى هستند كه به آگاهى مربوط ميشود، صنعت خبر رسانى، از لحاظ عرضه دانش ها و مهارتهاى جديد، از طريق تعليمات حرفه اى براى افراد خود از ديگران عقبتر است."

نمونه ای متفاوت
مديرعاملى مانند شان آسوالد از ايستگاه تلويزيونيKNSW در ويچيتا در ايالت کانزاس که تعليمات را آن قدر ارج مى نهد که آن را به صورت يک ارجحيت ايستگاه خود در آورده بسيار کمياب است. آسوالد به ويچيتا بيزينس جورنال اظهار داشت : "اين يک گزارش دلتنگ کننده از حرفه ما است- ما افراد را تعليم نمى دهيم. اين صنعت فروشندگان، گزارش گران و عکاسان خوب بسيار زيادى را با تعليم ندادن آنها از دست داده است."

نگاهی به اروپا
بر عکس، در برخى از کشورهاى اروپائى، خبرنگاران تلويزيونى که با اتحاديه ها قرارداد دارند، هر چند سال يکبار مرخصى با حقوق ميگيرند تا فرصت هاى توسعه حرفه اى خود را دنبال کنند. در حالى که ايستگاههاى راديو تلويزيونى آمريکا ممکن است برنامه هاى تعليماتى نداشته باشند، خود خبرنگاران مى توانند با هزينه خود از خدمات انواع انستيتو ها و سازمان هاى مختلف بهره مند شوند و چنين نيز مى کنند. بسيارى از اين سازمان ها يا مستقلند يا هزينه خود را توسط حق عضويت تامين مى کنند.

دوره هاى ميان شغلى در یک مدرسه روزنامه نگارى
انستيتو پوينتر که يک مدرسه روزنامه نگارى در سنت پيترزبورگ فلوريدا است دوره هاى ميان شغلى در گزارش، توليد، اخلاقيات و مديريت خبر را براى ژورناليست هاى راديو تلويزيون عرضه مى کند. گروه هاى عضويت تخصصى از قبيل اتحاديه مديران خبر راديو و تلويزيون، اتحاديه ملى عکاسان مطبوعات و سازمان گزارشگران و سردبيران تحقيقى به طور منظم براى اعضاى خود کارگاههاى محلى و ملى عرضه مى کند. در حالى که هزينه اينگونه دوره ها معمولاً پائين است، روزنامه نگارانى که در بسيارى از اين برنامه ها و سمينارها شرکت مى کنند اغلب مجبورند هزينه هاى خود را پرداخته و گاهى در زمان تعطيلات عازم اين گونه دوره ها را سپرى مى کنند.

تعليمات ضمن کار
در بعضى از اتاقهاى خبر تلويزيونى تعليمات ضمن کار وجود دارد. گزارشگران جوان مى توانند ريزه کارى هاى شغلى خود را از سرپرستانى که کار آنها را اصلاح و تأييد مى کنند ياد بگيرند. اما روش معمول تر آن است که مشورت هاى آنها اغلب به خبر و مسائلى در رابطه با وضع ظاهرى و مهارت هاى ارائه آن مى پردازد و نه مسائل مربوط به ژورناليسم.
براى پر کردن اين فاصله، گروه هاى غير انتفاعى از قبيل نيوزلب NewsLab و پروژه تعالى ژورناليسم پيشقدم شده اند که برنامه هاى کم هزينه يا رايگانى را در رابطه با تعليمات مربوط به اتاق خبر تلويزيون عرضه کند. هزينه اين گروه ها معمولاً توسط بنيادهائى تامين مى شود که با رشته روزنامه نگارى و عرضه دوره هائى در داستان گوئى، تصميم گيرى، سازماندهى اتاق خبر و موارد بخصوصى مانند پوشش بهداشتى آموزشى داراى ارتباطات نزديكى هستند.

آموزش: بهبود کار و تجدید اشتیاق
شواهد منقول حاکى است که آموزش مى تواند در راههاى مختلف، از بهبود کار خود گرفته تا تجديد اشتياقشان براى کار روزنامه نگارى، به ژورناليست ها کمک کند. اگر مطالعات بتوانند با دليل و مدرک ثابت کنند که تعليمات ارائه شده به بهبود وضعيت شرکت در سطوح پائين کمک مى کند مى توان گفت که تعليمات ژورناليستى در وضعيت مطلوبى قراردارد.

(^^)

ريچ كارلگارد ، ناشر فوربس و ستون نويس با سابقه مطبوعات آمريكا معتقد است كه وبلاگها اگرچه براي تجارت خوب هستند اما براي رسانه هاي جريان اصلي خطر بزرگي محسوب مي شوند..." ادامه

"... 1- کاربری تکنولوژیک: روابط عمومی های سنتی درحرکت به سمت روابط عمومی دیجیتال نیاز به کسب مهارت های دیجیتالی برای استفاده از ابزارهای نوین ارتباطی دارند و وجود روابط عمومی دیجیتال دلیل حذف تمامی رفتارهای سنتی نیست.

2-  منظور از رفتار همان گردش کار (workflow) است؛ نه فلسفه کار.
شما فلسفه کارتان را بالاخره ناچارید در قالب تکنیک هائی عملیاتی کنید؛ شرایط دیجیتالی، تکنیک های دیجیتالی می خواهد و شرایط غیر دیجیتال هم تکنیک های خودش را دارد...." یک مثال ساده و ادامه مطلب

... پرسيد زير لب يكي با حسرت
 از ماها بعد ها چه يادگاري مي خواد بمونه

مهندس ضرغامی گفت: سرلشگر رحیم صفوی می گفت چند روز پیش علیرضا افشار ، با من مصاحبه ای داشت و انتهای مصاحبه گفته جناب صفوی! می شود با شما عکسی بیاندازم. رحیم صفوی هم به شوخی گفت هر کس با من عکس انداخته شهید شده! 

 مراسم بزرگداشت شهيد عليرضا افشار امروز دوشنبه 21/9/84 از ساعت 15 الي 16.30 در مسجد حجت بن الحسن واقع در سيدخندان- سهروردي شمالي برگزار مي شود.

مرتبط:
 سانحه هوایی: به یاد علیرضا افشار