رسانه های افغانستان

وضعيت رسانه هاى گروهى در افغانستان پس از سرنگونى حکومت طالبان چگونه است؟ آيا رفع موانع گفتارى و سانسور، اينک زمينه ساز آزادى بيان در کشور شده است؟
خبرگزارى آلمانى dpa با انتشار گزارشى در اينباره، نگاهى دارد به اوضاع رسانه ها در افغانستان. اين منبع خبرى از کابل چنين گزارش ميدهد: روزنامه انگليسى کابل تایمز
Kabul Times روزنامه چندان حجيم و پربرگى نيست. اين روزنامه تنها از ۴ صفحه تشکيل شده است. موضوع در مورد روزنامه هاى محلى افغانستان همچون روزنامه آرمان و انيس که به زبانهاى درى و پشتو منتشر ميشوند نيز چندان متفاوت نيست. کاغذ گران و کمياب است. تازه کار و بار آگهى و تبليغات در اين کشور نيز هنوز بطور جدى راه نيافتاده است. بسيارى از روزنامه ها تنها ۳ تا ۴ بار در هفته منتشر ميشوند و شمار ديگرى نيز همچون حوات تنها هر هفته يکبار عرضه ميشوند.

کسانى که در روزنامه هاى منتشره در افغانستان در جستجوى گزارشهاى جامع، تفسيرها و رپرتاژها و يا تصاوير رنگى باشند، بايد همچنان به جستجوى خود ادامه دهند. اما، بى گمان در قياس با دوران طالبان رسانه هاى اين کشور شاهد دگرگونيهاى چند است. در آن هنگام، يعنى در آن زمانى که هنوز قدرت طالبان بر کشور حاکم بود، در روزنامه ها تنها آن چيزى درج ميشد که نيروهاى طالبان خواستار آن بودند. در آن زمان راديو ها خود را با نيازهاى و اوامر بنيادگرايان مسلمان تنظيم ميکردند و تلويزيون هم که اصلا وجود نداشت. اما، محدود بودن آزادى بيان در افغانستان تنها محدود به عهد طالبانى نميشد. در دوران حکومت کمونيستها نيز اوضاع کمابيش به اين شکل و گونه بود. اينک صديق الله توحيدى يکى از همکاران آژانس خبرى دولتى افغانستان عنوان نموده است که تا کنون رسانه هاى گروهى افغانستان صداى دولتها بوده اند، حال آنکه اين رسانه ها اينک بايد اقدام به بازتاب صداى مردم کنند. همکار وى، خانم نجيبه مرام نيز معتقد است که کار اصلى رسانه ها در افغانستان بازتاب واقعيات اجتماعى در اين کشور است.

اما براستى که بسيارى چيزها دگر شده اند. اينک تلويزيون کابل در پايان برنامه اخبار شامگاهى خود اقدام به پخش برنامه توليد شده توسط دويچه وله مينمايد که در برگيرنده گزارشهاى خارجى است. آژانسهاى خبرى ديگر جهان نيز خدمات رايگان در اختيار افغانستان قرار ميدهند.

اما جلب اعتماد مردم به رسانه هاى داخلى در افغانستان امرى نيست که بتواند در کوتاهمدت ممکن باشد. چنين است که نقش و اهميت رسانه هاى پشتو زبان و درى زبان خارجى مدتها حفظ خواهند شد. از آن گذشته با توجه به مشکل بيسوادى در کشور، ميبايست توجه بيشترى به رسانه هاى تصويرى و صوتى صورت گيرد.

 Posted by at October 15, 2002 02:57 PM